HANE-SOKAK İKİLİĞİNİN ÖTESİNDE: TÜRKÇE EDEBİYATTA AVARELİĞİN CİNSİYETLENDİRİLMİŞ HALLERİNE BAKIŞ
Pınar Karababa Demircan

Öz

Makale kent ortamında hanesinde gibi rahat hareket eden flanörün tanımlanmasındaki erkeklik vurgusunun sebeplerini ve kentin bu ilişkilerdeki rolünü sorgular. Çerçeveyi Geç Dönem Osmanlı ve 1980’lere kadar Türkçe edebiyat örneklerinden alınan avare figürleri oluşturmaktadır. Bu sorgulamalar flanörün çelişkili ve kitle üzerinde şok etkisi yaratarak düzeni sarsıcı niteliğinin toplumsal cinsiyet ilişkileri açısından ele alınması ile ilişkilidir. Bu sayede kent ortamını oluşturan sanayileşmenin ekonomik etkilerine bireysel bir başkaldırı halinde olan flanörün neden bu ekonominin toplumsal düzenleyicisi rolündeki ataerkil sisteme de bir başkaldırı gerçekleştirmediği tartışılır. Avareliğin ve kent ortamının tarihsel dönüşümü göz önüne alınarak değişen kent dinamikleri içinde farklı dönemlerdeki avarelik kurulumları karşılaştırmalı olarak incelenir. Makale kapsamında dönemsel farklılıklar ve değişen kent profilleri hem kent bağlamının bu çerçevedeki önemini göstermeleri hem de farklı deneyimlerin dönüştürücü etkisi açısından sorgulanmaktadır. 

Anahtar Sözcükler

Flanör/avare; kent ortamı; doğanın yitimi; zamansal-mekânsal dönüşüm; Türk edebiyatı
DOI: https://doi.org/10.17572/mj2021.1.124143

Kaynakça

Akbaş, M., Bozok, N. (2015). Aylak Adam ve Tuhaf Bir Kadın Sokaklarda Gezinirken: Aynı Sokaklar(da) Farklı Deneyimler(le). Folklor/Edebiyat, 81(1), ss. 125-138.

Benjamin, W. (2011). Charles Baudelaire: Kapitalizmin Yükseliş Çağında Bir Lirik Şair. Pasajlar içinde (108-201). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

Benjamin, W. (2011). Baudelaire’de Bazı Motifler Üzerine. Pasajlar içinde (202-253). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

Buck-Morss, S. (1986).The Flaneur, the Sandwichman and the Whore: ThePolitics of Loitering. New German Critique, 39 (Güz), ss. 99-140.

Connel, R. W. (2015). Masculinities. Cambridge: PolityPress.

Ecevit, Y. (2001) Türk Romanında Postmodernist Açılımlar. İstanbul:İletişim.

Foucault, M. (2003). İktidarın Gözü. İstanbul: Ayrıntı.

Gürbilek, N. (2004) Erkek Yazar Kadın Okur. Irzık, S., Parla, J. (der). Edebiyat ve Toplumsal Cinsiyet içinde. ss. 275-305

Kadınlar Dile Düşünce: Irzık, S. (2004) Öznenin Vefatından Sonra Kadın Olarak Okumak. Irzık, S., Parla, J. (der). Kadınlar

Dile Düşünce: Edebiyat ve Toplumsal Cinsiyet içinde. ss. 35-56. Kanık, O. V. (1992). Bütün Şiirleri. İstanbul: Adam Yayınları.

Lukács, G. (1972) History and Class Consciousness: Studies in Marxist Dialectics, Cambridge, Mass.:The MIT Press.

Messerschmidt, J. W. (2018). HegemonicMasculinityFormulation, Reformulation, andAmplification. New York: Rowman and Littlefield

Moran, B. (2001) Türk Romanı’na Eleştirel Bir Bakış II – Sabahattin Ali’den Yusuf Atılgan’a. İstanbul: İletişim Yayınları.

Parla, J. (2018) Babalar ve Oğullar: Tanzimat Romanının Epistemolojik Temelleri. İstanbul: İletişim Yayınları.

Parla, N. (2004) Kadın Eleştirisi Neyi Gerçekleştirdi?. Irzık, S., Parla, J. (der). Kadınlar Dile Düşünce: Edebiyat ve Toplumsal Cinsiyet içinde. ss. 15-34.

Tanpınar, A. H. (2019) On Dokuzuncu Asır Türk Edebiyatı Tarihi. İstanbul: Dergah Yayınları. Uyar, T. (1983) Bir Şiirden. İstanbul: Ada Yayınları

Walby, S. (2016).Patriyarka Kuramı. Ankara: Dipnot Yayınları.