Sosyal Medyada İdeolojik Bir Mücadele Aracı Olarak Politik Doğruculuk
Zeynep Merve Şıvgın

Öz

Sosyal medya, demokrasi ve katılım tartışmalarında merkezi bir öneme sahiptir. Yeni medyanın daha önce mümkün olmayan bir şekilde bireylere kendilerini ifade edebilecekleri bir alan yaratarak, hiç görmedikleri ve tanımadıkları kişilerle temas kurma olanağı sağlaması ideal demokrasi uygulamaları adına bir kazanım olarak değerlendirilmiştir. Bireylerin geleneksel medyanın pasif izleyicisi konumundan, yeni medyanın sağladığı olanaklarla aktif kullanıcılara dönüşmesi kamusal bir müzakere zeminine kapı aralamıştır. Ne var ki çok geçmeden katılım ve demokrasinin bizzat kullanıcı pratikleri tarafından da geriletilebileceği ortaya çıkmıştır. Bu çalışma politik doğruculuk kavramını ortaya çıkaran “kültürel çeşitlilik” ve “eşit temsil hakkı” gibi değerlerin zaman içerisinde etkinliğini kaybederek, kavramın ideolojik bir mücadele aracı haline gelmesine odaklanmakta ve sosyal medyadaki politik doğruculuk anlayışının katılımcı pratikler üzerindeki etkisini tartışmaya açmaktadır. Sosyal medyanın kullanıcı odaklı yapısı göz önünde bulundurularak, kavramın katılım kültürüne olan etkisi değerlendirilmektedir.

 

Anahtar Terimler

politik doğruculuk; sosyal medya; ideoloji; kültür; katılım

Kaynakça

AİHS. (4 Kasım 1950). Madde 10 İfade özgürlüğü. Erişim: 24 Ağustos 2019, https://www.danistay.gov.tr/upload/avrupainsanhaklarisozlesmesi.pdf

Avrupa Konseyi. (16.06.2009) Nefret Söylemi El Kitabı- Özet (Ö. Dalkıran, Çev.). Erişim: 21 Ağustos 2019, http://www.nefretsoylemi.org/detay.asp?id=21&bolum=makale

Aygül, E. (2010). Facebook’ta Nefret Söyleminin Dolaşıma Sokulması. Tuğrul Çomu (Ed.), içinde, Yeni Medyada Nefret Söylemi (s. 95-140). İstanbul: Kalkedon.

Başaran, F. (26 Nisan 2018) Telgraf gibi internet de demokrasi getirmedi. Gazete Duvar. Erişim: 30 Temmuz 2019, https://www.gazeteduvar.com.tr/yazarlar/2018/04/26/telgraf-gibi-internet-de-demokrasi-getirmedi/

Bernstein, R. (28 Ekim 1990) Ideas & Trends; The Rising Hegemony of the Politically Correct. The New York Times. Erişim: 23 Temmuz 2019, https://www.nytimes.com/1990/10/28/weekinreview/ideas-trends-the-rising-hegemony-of-the-politically-correct.html.

Bianet. (25 Ocak 2018). Haluk Levent’e “ÖSO”, Gupse Özay’a “Alaska” Tepkisi. Erişim: 27 Ağustos 2019, https://bianet.org/bianet/print/193682-haluk-levent-e-oso-gupse-ozay-a-alaska-tepkisi

Binark, M. (2007a). Yeni Medya Çalışmaları. Mutlu Binark (Der.), içinde, Yeni Medya Çalışmaları (s. 1-21). Ankara: Dipnot.

Binark, M. (2007b). Yeni Medya Çalışmalarında Yeni Sorular ve Yöntem Sorunu. Mutlu Binark (Der.), içinde, Yeni Medya Çalışmaları (s. 21-45). Ankara: Dipnot.

Binark, M. (2010). Nefret Söyleminin Yeni Medya Ortamında Dolaşıma Girmesi ve Türetilmesi. Tuğrul Çomu (Der.), içinde, Yeni Medyada Nefret Söylemi (s.11-53). Ankara: Kalkedon.

Brownfield, P. (15 Mayıs 2002) Politically Incorrect’ Canceled; ABC Goes With Jimmy Kimmel. Los Angeles Times. Erişim: 23 Ağustos 2019, https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2002-may-15-et-brownfield15-story.html

Burgoon, M. ve Bailey, W. (1992), PC at Last! PC at Last! Thank God Almighty, We are PC at Last!. Journal of Communication, 42, 95-104.

CNN Türk (18 Ocak 2018). TÜSİAD adını değiştirdi! İşte yeni adı. Erişim: 24 Temmuz 2019, https://www.cnnturk.com/ekonomi/turkiye/tusiad-adini-degistirdi-iste-yeni-ismi

Curran, J. (1999). Yeni Revizyonizm. Mehmet Küçük (Der.), içinde, Medya İktidar İdeoloji (s. 397-435). Ankara: Ark.

Çınar, S. (14 Aralık 2017). “Duyarın” Parodisi: “Komik Mi Bu Şimdi?” Birikim Dergisi. Erişim: 22 Ağustos 2019, Https://Www.Birikimdergisi.Com/Guncel-Yazilar/8655/Duyarin-Parodisi-Komik-Mi-Bu-Simdi

Dickstein, M. (1993). Correcting Pc. Partisan Review, 60(4), 542-549.

Doğanay, Ü. (2018). Ayrımcılık, Söylem ve Medya. Ülkü Doğanay (Der.) Ayrımcılığın Yüzleri içinde (s.16-39). Ankara: Kapasite Geliştirme Derneği Yayını.

Dursun, Ç. (2001). Televizyon Haberlerinde İdeoloji. Ankara: İmge.

Eagleton, T. (1996). İdeoloji. (M. Özcan, Çev.). İstanbul: Ayrıntı.

Fairclough, N. (2003). `Political Correctness’: the Politics of Culture and Language. Discourse & Society, 14(1), 17–28.

Fiske, J. (2003). İletişim Çalışmalarına Giriş. (S. İrvan, Çev.). Ankara: Bilim ve Sanat.

Goodheart, E. (1993). PC or Not PC, Partisan Review, 60(4), 550-555.

Gross, L. (1992). There They Go Again. Journal of Communication, 42, 105-112.

Grossberg, L. (1992). Being Politically Correct in a Politically Incorrect World, Journal of Communication. 42(2), 148-149.

Gökgöz, G. (2010). Web 2.0, Postmodern Toplum ve İletişimsel Demokrasi. Akademik Bilişim ’10-XII. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri, 10- 12 Şubat, Muğla Üniversitesi, 543-552.

Göregenli, M., (2013a). Nefret Söylemi ve Nefret Suçları. Mahmut Çınar (Ed.), içinde, Medya ve Nefret Söylemi (s. 57-74). İstanbul: Hrant Dink Vakfı.

Göregenli, M., (2013b). Temel Kavramlar: Önyargılar, Özcü İnançlar ve Ayrımcılık. Mahmut Çınar (ed.), içinde, Medya ve Nefret Söylemi (s. 23-37). İstanbul: Hrant Dink Vakfı.

Habermas, J. (1995). Kamusal Alan: Ansiklopedik Bir Makale, Birikim. Erişim: 16 Ağustos 2019, https://www.birikimdergisi.com/birikim-yazi/4966/kamusal-alan-ansiklopedik-bir-makale

Habermas, J. (2004). Kamusallığın Yapısal Dönüşümü. (T. Bora, M.Sancar, Çev.). İstanbul: İletişim.

Hall, S. (1999). Kültür, Medya ve İdeolojik Etki. Mehmet Küçük (Der.), içinde, Medya İktidar İdeoloji (199-244). Ankara: Ark.

Hall, S. (1999a). İdeolojinin Yeniden Keşfi. Mehmet Küçük (Der.), içinde, Medya İktidar İdeoloji (77-126). Ankara: Ark.

Hall, S. (2002). İdeoloji ve İletişim Kuramı. Süleyman İrvan (Der.), içinde Medya Kültür Siyaset (101-126) Ankara: Alp.

Hall, S. (2017). Temsil, Kültürel Temsil ve Anlamlandırma Uygulamaları, İstanbul: Pinhan.

Jenkins, H. (2016). Cesur Yeni Medya Teknolojiler ve Hayran Kültürü. (N. Yeğengil, Çev.). İstanbul: İletişim.

Jones, N. (1994). Confronting the PC "Debate": The Politics of Identity and the American Image. NWSA Journal, 6(3), 384-412.

Kaya, H. (2019). Instagram. Erişim: 18 Kasım 2019,

https://www.instagram.com/p/B0iR_a0hcJm/

Keyman, F. (2007). Türkiye’de Kimlik Sorunları ve Demokratikleşme. Doğu Batı Düşünce Dergisi, (41), 217-230.

Kimball, R. (1 Aralık 2003). Political Correctness, or, the Perils of Benevolence. National Interest, Erişim: 21 Ağustos 2019, https://nationalinterest.org/article/political-correctness-or-the-perils-of-benevolence-784

Kirell, A. (9 Ekim 2012). If Bill Maher Made The Same Controversial 9/11 Comments Today, Would He Have Lost His Show?. Mediaite. Erişim: 22 Ağustos 2008, https://mediaite.com/tv/if-bill-maher-made-the-same-controversial-911-comments-today-would-he-have-lost-his-show/

Lalonde, R. N., Doan, L., ve Patterson, L. A. (2000). Political Correctness Beliefs, Threatened Identities, and Social Attitudes. Group Processes & Intergroup Relations, 3(3), 317–336.

Longman Dictionary (2019). Politically Incorrect. Erişim: 5 Aralık 2019,

https://www.ldoceonline.com/dictionary/politically-incorrect

Onedio. (3 Ağustos 2015). Twitter’da Politik Doğruculuğu Abartmış 23 Fantastik Tanım, Erişim: 21 Ağustos 2019, https://onedio.com/haber/twitter-da-politik-dogruculugu-abartmis-23-fantastik-tanim-557731

Onedio. (31 Temmuz 2019). Tebrik Etmek Ne Kadar Zor Olabilir? Erişim: 23 Ağustos 2019, https://onedio.com/haber/tebrik-etmek-ne-kadar-zor-olabilir-hamilelik-fotografini-ilk-kez-paylasan-hazal-kaya-ya-yapilan-cirkin-yorumlar-pes-dedirtti-881654

Oneeyedman21. (2011, Kasım 17). 9/11 comment Bill Maher got fired for. Erişim:27 Ağustos 2019, https://www.youtube.com/watch?v=rNMhNJDRnhU

Oxford Dictionary (2019). Politically Incorrect. Erişim: 5.12.2019,

https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/politically-incorrect

Özkazanç, A. (2000). Eğitim ve Çokkültürlülük: Amerikan Üniversitelerinde Irk ve Kültür Savaşları. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi. 55(4), 111-141.

Searle, J. (1993). Is There a Crisis in American Higher Education? Partisan Review, 60(4), 693-708.

Shoemaker, P. ve Reese, D. (2002). İdeolojinin Medya İçeriği Üzerindeki Etkisi. Süleyman İrvan (Der.), içinde Medya Kültür Siyaset (s. 127-178) Ankara: Alp.

Stevenson, N. (2008). Medya Kültürleri. (G.Orhon, B.E.Aksoy, Çev.). Ankara: Ütopya.

Şener, G., Emre, P.Ö., Akyıldız, F., (2015). “Türkiye’de Sosyal Medyanın Siyasi Katılıma Etkileri” Folklor/Edebiyat, 2015/3, 75-98.

Toprak, A., Yıldırım, A., Aygül, E., Binark, M., Börekçi, S., Çomu, T. (2009). Toplumsal Paylaşım Ağı Facebook: Görülüyorum Öyleyse Varım. İstanbul: Kalkedon.

Torun, A. (16-18 Eylül 2015). “Öteki” ile “Biz” İlişkisinde Yeni Medya. SSHIF2015 Sosyal ve Beşeri Bilimlere ve Küresel Yaklaşımlar: Kuram ve Uygulamalar Uluslararası Sempozyumu. Varşova Polonya.

Twitter. (2018). Kaç Saat Oldu. Erişim: 17 Kasım 2019,

https://twitter.com/KacSaatOlduTR/status/955772218335727616

Urhan, V. (2010). Foucault, İstanbul: Say.

Van Dijk, J. (2016). Senin gibi kullanıcılar mı? Kullanıcı türevli içerikteki failliği kuramlaştırmak. H. Hülür, & C. Yaşın (ed.), içinde Yeni Medya Kullanıcının Yükselişi (s.162-170). Ankara: Ütopya.

Van Dijk, T.A. (1999). Söylemin Yapıları ve İktidarın Yapıları. Mehmet Küçük (Der.) içinde, Medya İktidar İdeoloji (s. 331-396). Ankara: Ark.

Van Dijk, T.A. (2003). Söylem ve İdeoloji: Çok Alanlı Bir Yaklaşım. B. Çoban, Z.Özarslan (Haz.) içinde, Söylem ve İdeoloji (s. 13-112). İstanbul: Su.

Whitney, D. C. ve Wartella, E. (1992). Media Coverage of the “Political Correctness” Debate. Journal of Communication, 42: 83-94.