Türkiye’de Lisans Düzeyindeki Yeni Medya Eğitimi ve Sektör Beklentileri Üzerine Bir Değerlendirme
Zeynep Özarslan

Öz

Bu çalışma, Türkiye’deki üniversitelerde lisans düzeyinde yeni medya eğitimi veren kurumlardaki müfredatlarda yer alan tüm zorunlu ve seçmeli dersleri sınıflandırmayı ve yükseköğretimdeki genel eğilimlerin niceliksel olarak değerlendirilmesini hedeflemektedir. Yaratıcı endüstrilerin bir parçası olarak kabul edilen dijital/yeni medya alanında, yükseköğretimdeki bu eğilimlerin sektördeki eğilimlerle ne kadar örtüştüğünü belirli bir açıdan ortaya koyabilmek amacıyla, sektördeki iş ilanları da incelenmiştir. Bu çalışma kapsamında iş ilanları, sektör beklentilerinin göstergelerinden biri olarak değerlendirilmiştir. Araştırmada doküman inceleme ve içerik analizi teknikleri birlikte kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, dijital medya alanında istihdam edilmek üzere bireyler yetiştirme iddiasında olan belirli yükseköğretim kurumlarının müfredat geliştirme çalışmaları yaparken, sektörün beklentilerini de dikkate almalarının faydalı olacağı bulunmuştur. Ayrıca bir başlangıç olma iddiasındaki bu nicel çalışmaya ek olarak, ileride, yükseköğretimdeki ve sektördeki genel eğilimlerin daha ayrıntılı analizini sunmak için tüm paydaşlarla derinlemesine görüşme, anket gibi farklı teknikler kullanılarak nitel araştırmalar yapılmasının da gerekli olacağına inanılmaktadır.

Anahtar Terimler

yeni medya eğitimi; yükseköğretim; müfredat; yaratıcı endüstriler; dijital medya

Kaynakça

Akdağ, M. ve Akgül, M. (2017). Türkiye’de yeni medya eğitimi üzerine niceliksel bir betimleme. Erciyes İletişim Dergisi, 5 (1), 210-220.

Aslan, P. (2018). Bir uluslararası halkla ilişkiler stratejisi olarak kültür ve yaratıcı endüstri ürünleri: Latin Amerika pazarında Türk dizileri üzerine bir araştırma. (Yayımlanmamış doktora tezi). Danışman: Prof. Dr. Yıldız Dilek Ertürk. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Halkla İlişkiler Ana Bilim Dalı Doktora Programı.

Aslan, C. E. (2017). Türkiye’de iletişim eğitiminin başlangıcı: Uluslararası etkiler açısından bir değerlendirme. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Danışman: Doç. Dr. Burcu Sümer. Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Radyo, Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Programı.

Aslan, H. (2009). Medya okuryazarlığının görsel kültür ve sanat eğitimi ekseninde çözümlenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Danışman: Doç Dr. Metin Eker. Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, Güzel Sanatlar Eğitimi Yüksek Lisans Programı.

Ashton, D. ve Noonan, C. (2013). Cultural work and higher education, Londra: Palgrave Macmillan.

Bakan, U. (2010). İlköğretim media okuryazarlığı dersinin öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerine etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Danışman: Doç. Dr. Hüseyin Köse. Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gazetecilik Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Programı.

Ball, L., Pollard, E., Stanley, N. (2010). Creative graduates creative futures. Institute for Employment Studies. Erişim: 12 Nisan 2019,

https://www.employment-studies.co.uk/sites/default/files/471sum.pdf

Binark, M. (Der.), (2007). Yeni medya çalışmaları. Ankara: Dipnot.

BOP Consulting (2010). Mapping the creative industries: A toolkit. Creative and Cultural Economy. London: British Council. Erişim: 12 Nisan 2019. https://creativeconomy.britishcouncil.org/media/uploads/files/English_mapping_the_creative_industries_a_toolkit_2-2.pdf

Bridgstock, R. (2016). Educating for digital futures: what the learning strategies of digital media professionals can teach higher education. Innovations in Educatin and Teaching International. 53 (3), 306-315. Erişim: 12 Nisan 2019

http://dx.doi.org/10.1080/14703297.2014.956779.

Buckingham, D. (2007). Media education goes digital: An introduction. Learning, Media and Technology, 32 (2), 111-119. doi: 10.1080/17439880701343006.

Can, S. (2017). İletişim eğitiminde akademi ve sektör beklentileri üzerine bir araştırma. (Yayımlanmamış doktora tezi). Danışman: Prof. Dr. Mehmet Sezai Türk. Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı, Halkla İlişkiler Doktora Programı.

Creative Skillset (2010), Strategic skills assessment for the Cceative media industry. Erişim: 12 Nisan 2019. https://www.screenskills.com/media/1522/skillset_strategic_skills_assessment_for_the_creative_media_industries_in_the_uk_2010.pdf

Cultural Times (2015). The first global map of cultural and creative industries.Erişim: 1 Nisan 2019.

https://en.unesco.org/creativity/sites/creativity/files/cultural_times._the_first_global_map_of_cultural_and_creative_industries.pdf

Demir, M.E. (2014). Yaratıcı Endüstriler. İLEF Dergisi, 87-107.

Demir, M.E. (2018). Türkiye’de Yaratıcı Emek. Moment Dergi, 5(2), 174-194.

Deng, L., Ma, W.W.K., Fong, C.W.R. (Der.), (2018) New media for educational change. Selected Papers from HKAECT 2018 International Conference. Singapore: Springer.

Dumlu, A. (2018). Katılımcı yurttaşlık bilincinin geliştirilmesi bağlamında AB ülkelerinde media okuryazarlığı. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Danışman: Dr. Öğr. Üye. Sibel Karaduman. Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Radyo, Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Programı.

Dutton, W. H., Loader, B. D. (Der.), (2002). Digital Acedeme – The new media and institutions of higher education and learning. Londra: Routledge.

Ekşioğulları, M. (2018). Medya okuryazarlığı eğitim ve uygulamalarının eleştirel bağlamda, Kanada, Almanya, Norveç’in Türkiye ile değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Danışman: Yrd. Doç. Dr. Kerim Karagöz. Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Tasarım Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Programı.

Erstad, O., Gilje, O., de Lange, T. (2007). Re-mixing multimodal resources: multiliteracies and digital productiojn in Norwegian media education. Learning, Media and Technology, 32 (2), 183-198. doi: 10.1080/17439880701343394.

Federov, A. (2014). Media education: Opinions of Russion teachers. European Researcher, 87 (11-2), 2022-2034. doi: 10.13187/er.2014.87.2022.

Fleischmann, K. ve Daniel, R. J. (2010). Increasing authenticity through multidisciplinary collaboration in real-life scenarios in digital media design education. CoDesign, 6 (2), 61-74. doi: 10.1080/15710882.2010.493940

Flew, T. (2014). New media: An introduction. Oxford: Oxford University Press.

Güven, B. (2017). Yaratıcı endüstrilerde eğitim ve işgücü ilişkisi: İstanbul çalışması. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Danışman: Doç. Dr. Ebru Kerimoğlu. İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı, Bölge Planlama Yüksek Lisans Programı.

Horkheimer, M. ve Adorno, T. W. (1995). Aydınlanmanın diyalektiği – Felsefi fragmanlar I-II. (Oğuz Özügül, Çev.) İstanbul: Kabalcı.

İnan, T. (2010). Öğretmen adaylarının media okuryazarlık düzeyleri ve media okuryazarlığına ilişkin görüşleri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Danışman: Yrd. Doç. Dr. Turan Temur. Dumlupınar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlköğretim Ana Bilim Dalı, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Yüksek Lisans Programı.

Jenkins, H. (2006). Convergence Culture: Where old and New Media Collide. New York University Press.

Kerimoğlu, E., Güven-Güney, B. (2018). İstanbul’da Yaratıcı İşgücünün Eğitimi ve Endüstri Pratikleri Üzerine Bir Değerlendirme. Sosyoekonomi. Vol.26(37). Pp.57-80. Doi: 10.17233.

Koç, E. (2016). Türkiye’deki media okuryazarlığı için bir uygulama önerisi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Danışman: Prof. Dr. Şahin Karasar. Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı, İletişim Bilimleri Doktora Programı.

Kutlu, M. (2018). Medya okuryazarlığı dersi kapsamında benimsenen yaklaşımlar ve uygulamalardaki aksaklıklar: Kayseri örneği. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Danışman: Dr. Öğr. Üye. Onur Önürmen. Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Radyo, Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Programı.

Manovich, L. (2002). The Language of New Media. Cambridge: MIT Press.

Park, H. W., Biddix ve J. P. (2008). Digital media education for Korean youth. The International Information & Library Review, 40, 104-111. doi: 10.1016/j.iilr.2007.12.003.

Peppler, K. ve Kafai, Y. (2007). From SuperGoo to Scratch: Exploring creative digital media production in informal learning. Learning, Media and Technology, 32 (2), 149-166. doi: 10.1080/17439880701343337.

Seylan, S. (2008). Medya okuryazarlığı ders uygulamalarında dünya üzerinde görülen aksaklıklar. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Danışman: Prof. Dr. Şermin Tekinalp. İstanbul Kültür Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Sanatları Ana Bilim Dalı, İletişim Sanatları Yüksek Lisans Programı.

Sweeny, R. W. (2015). Dysfunction and decentralization in new media art and education. Bristol: Intellect Ltd.

Şimşek, H. S. (2018). Yaratıcı endüstri bağlamında televizyon filmi senaryoları: Saruhan ve Pinhan örneği. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Danışman: Prof. Dr. Celal Oktay Yalın. Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Radyo, Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Programı.

Terranova, T. (2004). Network culture: Politics for the information age, Londra: Pluto Press.

Tokgöz, O. (2003). Türkiye’de iletişim eğitimi: Elli yıllık bir geçmişin değerlendirilmesi”, Kültür ve İletişim, 6(1), Kış, 9-32.

UNCTAD (2010). Creative Economy Report, 10 Nisan 2019. https://unctad.org/en/docs/ditctab20103_en.pdf

van Dijk, J. (2004). Digital Media. John D. H. Downing, Denis McQuail, Philip Schlesinger ve Ellen Wartella (Der.), içinde The Sage Handbook of Media Studies (s.145-163). Londra: Sage.

YEKON (2014), İstanbul Yaratıcı Ekonomi Çalışmaları Atölyesi Final Raporu, İstanbul Bilgi Üniversitesi Kültür Politikaları ve Yönetimi (KPY) Araştırma Merkezi. Erişim 10 Nisan 2019. http://www.yekon.org/public/yaratici-ekonomi-atolyesi-raporu.pdf

Yengin, D. A. (2017). Türkiye’de iletişim fakültelerinde halkla ilişkiler eğitimi ve sorunları. (Yayımlanmamış doktora tezi). Danışman: Prof. Dr. Emine Özden Çankaya. İstanbul Aydın Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı, Halkla İlişkiler ve Tanıtım Doktora Programı.

Yeni Medya Çalışmaları Ulusal Kongre. www.yenimedya.org.tr

Yıldız, V. A. (2011). Bir sosyal öğrenme aracı olarak media ve ahlaki gelişim kuramları açısından media okuryazarlığına eleştirel bir bakış. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Danışman: Yrd. Doç. Dr. A. Halim Ulaş. Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İlköğretim Ana Bilim Dalı, Sınıf Öğretmenliği Yüksek Lisans Programı.

YÖK Lisans Atlası. Erişim 15.03.2019. https://yokatlas.yok.gov.tr/lisans-anasayfa.php

Üniversite müfredatları:

Bahçeşehir Üniversitesi, Yeni Medya Lisans Programı. Erişim: 10 Mart 2019. https://bau.edu.tr/icerik/2409-yeni-medya-lisans-programi

Beykent Üniversitesi, Yeni Medya Bölümü. Erişim: 12 Nisan 2019. https://if.beykent.edu.tr/bolumler/yeni-medya/ders-plani-ve-yapisi

İstanbul Gelişim Üniversitesi, Yeni Medya Bölümü. Erişim: 10 Mart 2019. https://iisbf.gelisim.edu.tr/bolum/yeni-medya-145/mufredat

İstanbul Okan Üniversitesi, Yeni Medya Bölümü. Erişim: 10 Mart 2019. https://www.okan.edu.tr/ubf/sayfa/4954/ders-programi-11/

İstinye Üniversitesi, Yeni Medya Bölümü. Erişim: 10 Mart 2019. https://iisbf.istinye.edu.tr/tr/bolumler/yeni-medya/ders-plani

Kadir Has Üniversitesi, Yeni Medya Bölümü. Erişim: 10 Mart 2019. https://bologna.khas.edu.tr/program/50000724/ders-plani-sap

Kadir Has Üniversitesi, Yeni Medya Bölümü. Neden Yeni Medya. Erişim: 12 Nisan 2019. http://www.khas.edu.tr/3009/neden-yeni-medya

Nişantaşı Üniversitesi, Yeni Medya Bölümü (Türkçe). Erişim: 10 Mart 2019. http://bologna.nisantasi.edu.tr/Home/DetailPrograms/27

Nişantaşı Üniversitesi, Yeni Medya Bölümü (İngilizce). Erişim: 10 Mart 2019. http://bologna.nisantasi.edu.tr/Home/DetailPrograms/28

Uşak Üniversitesi, Yeni Medya Bölümü. Erişim: 10 Mart 2019. https://iletisim.usak.edu.tr/upload/iletisim/F9SqdWmmru_Yeni%20Medya%20B%C3%B6l%C3%BCm%C3%BC-%202018%20M%C3%BCfredat%C4%B1.pdf

İstanbul Arel Üniversitesi, Yeni Medya ve İletişim Bölümü. Erişim: 10 Mart 2019. https://www.arel.edu.tr/iletisim-fakultesi/yeni-medya-ve-iletisim-bolumu/dersler

İstanbul Aydın Üniversitesi, Yeni Medya ve İletişim Bölümü. Erişim: 10 Mart 2019. https://ebs.aydin.edu.tr/index.iau?Page=BolumDersleri&BK=1011&DersTuru=0&ln=tr

İstanbul Kültür Üniversitesi, Yeni Medya ve İletişim Bölümü. Erişim: 10 Mart 2019. https://legacy.iku.edu.tr/TR/ects_bolum.php?m=1&p=125&f=5&r=0&ects=ders

İstanbul Medipol Üniversitesi, Yeni Medya ve İletişim Bölümü. Erişim: 10 Mart 2019. https://mebis.medipol.edu.tr/programbilgi/program/10196

İstanbul Şehir Üniversitesi, Yeni Medya ve İletişim Bölümü. Erişim: 10 Mart 2019. https://www.sehir.edu.tr/tr/akademik/iletisim-fakultesi/yeni-medya-ve-iletisim/ders-plani

İş İlanları: Erişim 17 Mart 2019.

İlan 1: https://www.kariyer.net/is-ilani/migros-ticaret-a-s-dijital-medya-uzmani-2100242

İlan 2: https://www.kariyer.net/is-ilani/gizli-firma-dijital-medya-operasyon-uzmani-2254808

İlan 3: https://www.kariyer.net/is-ilani/tan-alize-kozmetik-ve-temizlik-urun-san-ve-tic-a-s-dijital-medya-muduru-2223605

İlan 4: https://www.kariyer.net/is-ilani/implant-akademi-dijital-medya-uzmani-2264593

İlan 5: https://www.kariyer.net/is-ilani/integral-entegre-yapi-teknolojileri-san-ve-tic-l-dijital-medya-uzmani-2191418

İlan 6: https://www.kariyer.net/is-ilani/kar-otomotiv-ve-servis-hizmetleri-sanayi-ticaret-l-dijital-pazarlama-ve-sosyal-medya-uzmani-2248752