Demokrasi, Popülizm ve Yok Olan Doğa
Uğur Baloğlu

Öz

Bu çalışma, dünyada ve özelde Türkiye’de gerçekleşen doğa tahribatlarının ekonomik kriz ve kültürel egemenlik arzusu ile ilişkisini, siyasal iktidarın popülizmi bir araç olarak kullanarak nasıl meşrulaştırdığını göstermeyi amaçlar. Son yıllarda dünyada popülist siyasetin yükselişi, popülizm ile demokrasi arasında kurulan ilişkiyi yeniden tartışmaya açar. Neoliberal politikaların uygulanmaya başlamasından sonra sıklaşan ekonomik krizler ve modern demokrasi anlayışında vuku bulan temsil sorunu, popülist liderlerin desteklenmesi için bir ortam hazırlar. Dünyanın birçok ülkesinde yükselen popülist otoriter siyasal dilin halk tabanında karşılık bulması, içinde bulunduğumuz kültürel ve toplumsal durumun açıklanmasını zorunlu kılar. Çalışmanın birinci bölümünde, popülizm ve demokrasi arasındaki ilişkiyi Türkiye üzerinden örnekleyip demokrasideki eksen kaymasının nedenlerini inceliyorum. İkinci bölümde, doğanın bir yatırım aracı olarak sermaye tarafından tahrip edilmesini ve bu tahribatın popülist söylemlerle meşrulaştırılmasını tartışıyorum.

Anahtar Terimler

popülizm; ileri demokrasi; iklim değişikliği; doğa tahribatı; totaliter demokrasi

Kaynakça

Adorno, T.W. (1998). Minima Moralia. (Orhan Koçak ve Ahmet Doğukan Çev.), İstanbul: Metis.

Adorno, T.W., Horkheimer, M. (2014). Aydınlanmanın Diyalektiği (Nihat Ülner, Elif Öztarhan Karadoğan Çev.). İstanbul: Kabalcı

Appadurai, A. (2017). Demokrasi Yorgunluğu (s. 17-29). Büyük Gerileme: Zamanımızın Ruh Hali Üstüne Uluslararası Bir Tartışma (Heinrich Geiselberger Edt.). İstanbul: Metis.

Artık Eski Türkiye Olmayacak, Şimdi Yeni Türkiye'yi İnşa Edeceğiz. Erişim: 18 Nisan 2019, https://www.tccb.gov.tr/haberler/410/32254/artik-eski-turkiye-olmayacak-simdi-yeni-turkiyeyi-insa-edecegiz

Aydın, U. (2015). Neoliberal Muhafazakar Medya, İstanbul: Ayrıntı.

Başbakan'ın notları iPad'de. Erişim: 21 Nisan 2019, http://www.hurriyet.com.tr/gundem/basbakanin-notlari-ipadde-17737311

Baykan T. S. (2017). Halkçılık ve Popülizm: Türkiye Vakası ve Bir Kavramın Kullanımları. Mülkiye Dergisi, 41 (1), 157-194.

Bayrakdar, M., Durmaz, V. (2014). Environmental Impacts of Airports: A Research on The Istanbul 3rd Airport, ISEM Sempozyumu, 769-779.

Belge, M. (2018). Siz İsterseniz... Popülizm Üzerine Yazılar. İstanbul: İletişim.

Bezmez, T.Y. (2018) Neo-liberal Düzlemde Popülist Söylem. Uluslararası Politika Akademisi, Erişim http://politikaakademisi.org/2018/08/16/neo-liberal-duzlemde-populist-soylem/

Bilge, M. (2011). Türkiye’de Demokrasi Kültürü: Siyaset ve Toplum. TSA, 15(3).

BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, Erişim: 24 Şubat 2019, http://www.mfa.gov.tr/bm-iklim-degisikligi-cerceve-sozlesmesi.tr.mfa

Bozkurt, U. (2013). Neoliberalism with a Human Face: Making Sense of the Justice and Development Party's Neoliberal Populism in Turkey. Science & Society, 77(3), 372-396. https://doi.org/10.1521/siso.2013.77.3.372

Brown, M.B. (2014). Climate Science, Populism, and the Democracy od Rejection. Culture, Politics and Climate Change (Deserai A. Crow, Maxwell T. Boykott Edt.). New York: Routledge.

Bu Topraklar Üzerinde Gözü Olanlar, Bedelini Çok Ağır Ödüyor. Erişim: 16 Nisan 2019, https://www.tccb.gov.tr/haberler/410/43999/bu-topraklar-uzerinde-gozu-olanlar-bedelini-cok-agir-oduyor

Climate change: How do we know?. Erişim: 24 Şubat 2019, https://climate.nasa.gov/evidence

Corner, J. (2017). Fake news, post-truth and media–political change. Media, Culture & Society, 39(7), 1100–1107. https://doi.org/10.1177/0163443717726743

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Tek parti zihniyeti ve darbeci kafa aynı madalyonun iki yüzü gibidir. Erişim: 18 Nisan 2019, https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/cumhurbaskani-erdogan-tek-parti-zihniyeti-ve-darbeci-kafa-ayni-madalyonun-iki-yuzu-gibidir/1307552

Daragahi, B. (25 Haziran 2018) Erdogan Has Mastered Democracy. Foreign Policy. Erişim: 13 Nisan 2019, https://foreignpolicy.com/2018/06/25/erdogan-has-mastered-democracy

Delanty G. (2019) Europe in the Short Twentieth Century: Conflicting Projects of Modernity. Formations of European Modernity, Cham: Palgrave Macmillan, 265-301.

Demirkent, D. (2013). Demokratikleşme Paketi, Ayrıntı Dergi, Sayı 1, İstanbul:Ayrıntı.

Dyer, G. (2013). İklim Savaşları: Dünya Aşırı Isınırken Hayatta Kalma Mücadelesi (Füsun Özlen Çev.). İstanbul: Paloma.

Eight reasons Leave won the UK's referendum on the EU. Erişim: 8 Mart 2019, https://www.bbc.com/news/uk-politics-eu-referendum-36574526

Elektrik Piyasası Kanunlar Listesi. Erişim: 13 Mart 2019, https://www.epdk.org.tr/Detay/Icerik/3-0-0-2256/kanunlar

Erdem, F.H. ve Coşkun, V. (2009). Askeri Yargı ve Askeri Vesayet, SETA Analiz, Sayı 9, Erişim http://file.setav.org/Files/Pdf/askeri-yargi-ve-askeri-vesayet.pdf.

Erdoğan: ‘Hayır’ diyen darbecidir. Erişim: 19 Nisan 2019, https://www.ntv.com.tr/turkiye/erdogan-hayir-diyen-darbecidir,bQHGDGasykazMmycFR3roA

Erdoğan: Oy Hangi Yönde Olursa Olsun Saygındır, Muteberdir. Erişim: 21 Nisan 2019, https://t24.com.tr/haber/erdogan-oy-hangi-yondeolursa-olsun-saygindir-muteberdir-ankara-aa,97547

Fraser, N. (2017a). The End of Progressive Neoliberalism. Dissent. http://www.bresserpereira.org.br/terceiros/2017/fevereiro/17.02-End-of-Progressive-Neoliberalism.pdf

Fraser, N. (2017b). İlerici Neoliberalizme Karşı Gerici Popülizm: Bir Hobson Seçimi (Merisa Şahin vd. Çev.). (s. 59-68) Büyük Gerileme: Zamanımızın Ruh Hali Üstüne Uluslararası Bir Tartışma. (Heinrich Geiselberger Edt.). İstanbul: Metis.

Freud, S. (2014). Mutlu Olma İhtimalimiz (Mustafa Fırat Çev.). İstanbul: Zeplin.

Galeano, E. (2017). Tepetaklak (Bülent Kale Çev.). İstanbul: Sel.

Giddens, A. (2012). Modernliğin Sonuçları (Ersin Kuşdil Çev.). İstanbul: Ayrıntı.

Hardt, M., Negri, A. (2003). İmparatroluk (Abdullah Yılmaz Çev.). İstanbul: Ayrıntı.

Hava Kalitesi Bülteni Şubat 2019, Erişim: 18 Nisan 2019, https://webdosya.csb.gov.tr/db/ced/icerikler/bulten-subat-2019-20190412173214.pdf

Hava Kalitesi İstatistikleri, 2010-2011 Kış Sezonu. Erişim: 18 Nisan 2019, http://www.tuik.gov.tr/HbPrint.do?id=8512

Hekim örgütleri hava kirliliği konusunda alarmda. Erişim: 13 Mart 2019, http://www.ttb.org.tr/haberarsiv_goster.php?Guid=1083e0b0-d44f-11e7-acb3-e8c5204e2ae7

Heper, M. (2000). The Ottoman Legacy and Turkish Politics. Journal of International Affairs, 54(1), 63-82.

Hintz, L. (2015). Fighting for Us, Inside and Out: National Identity Contestation and Foreign Policy in Turkey. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). The Faculty of The Columbian College of Arts and Sciences of The George Washington University, Washington.

Hook, L. (2 Aralık 2018) Climate change: populism vs Paris. Financial Times, Erişim: 08 Şubat 2019, https://www.ft.com/content/acd0e8b6-f3d2-11e8-ae55-df4bf40f9d0d

İstanbul 27 Temmuz 2017 afeti! 9 gün sonra ikinci kâbusu yaşadık. Erişim: 10 Mart 2019, https://www.sozcu.com.tr/2017/gundem/istanbul-27-temmuz-2017-afeti-9-gun-sonra-ikinci-kabusu-yasadik-1949885

İstanbul'da sel felaketi: 31 ölü. Erişim: 10 Mart 2019, http://www.hurriyet.com.tr/gundem/istanbulda-sel-felaketi-31-olu-12441217

İstanbul'u sel aldı. Erişim: 10 Mart 2019, http://www.hurriyet.com.tr/gundem/istanbulu-sel-aldi-23503755

Kadıoğlu, M. (2001). Bildiğiniz havaların sonu: küresel iklim değişimi ve Türkiye, İstanbul: Güncel.

Kant, I. (1984). Seçilmiş Yazılar (Nejat Bozkurt Çev.). İstanbul: Remzi.

Kantaş, Ö. (2015). Kronik: “Madenin altı ölüm; üstü zulüm…”, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 70(2), 485-497.

Kardeşoğlu, E., Yalçın, M., Işılak, Z. (2011). Hava Kirliliği ve Kardiyovasküler Sistem, TAF Preventive Medicine Bulletin, 10(1), 97-106.

Karpat, K.H. (1996). Türk Demokrasi Tarihi- Sosyal, Ekonomik, Kültürel Temeller, İstanbul: AFA Yayınları.

Keser, N. (2002). Kütahya’da Hava Kirliliğine Etki Eden Topografik ve Klimatik Faktörler, Marmara Coğrafya Dergisi, Sayı 5, 69-100.

Keyman, E. F. (2008). Türkiye’nin İyi ve Adaletli Yönetimi ve Sosyal Demokrasi. Toplum ve Demokrasi, 2 (2), 1–13.

Kırış, R., Toprak, S. (2009). İklim Değişikliğinde Ormanların Rolü, TÜCAUM V. Ulusal Coğrafya Sempozyumu, 379-385.

Kingsley, P. (20 Temmuz 2016) 'We see him as one of us': why many Turks still back authoritarian Erdoğan. The Guardian. Erişim: 16 Nisan 2019, https://www.theguardian.com/world/2016/jul/20/we-see-him-as-one-of-us-why-many-turks-still-back-authoritarian-erdogan

Kitcher, Philip (2011). Science in a democratic society. MA: Prometheus Books

Kongar, E. (2001). Demokrasi Kültürü Sorunları, Kültürel Açıdan Avrupa Birliği'ne Yaklaşım Sempozyumu, İstanbul. Erişim https://www.kongar.org/makaleler/Demokrasi_Sorunlari.php.

Köker, L. (2007). Modernleşme, Kemalizm ve Demokrasi, İstanbul: İletişim.

Latour, B. (2017) Güvenli Avrupa (Merisa Şahin vd. Çev.). (s. 101-110) Büyük Gerileme: Zamanımızın Ruh Hali Üstüne Uluslararası Bir Tartışma. (Heinrich Geiselberger Edt.). İstanbul: Metis.

Lewis, B. (1994). Why Turkey Is The Only Muslim Democracy. Middle East Quarterly, 1(1), 41-49. https://dev.meforum.org/216/why-turkey-is-the-only-muslim-democracy

Lewis, P., Barr, C., Clarke, S., Voce, A., Levett, C., Gutiérrez, P. (6 Mart 2019). Revealed: the rise and rise of populist rhetoric. The Guardian. Erişim: 13 Mart 2019, https://www.theguardian.com/world/ng-interactive/2019/mar/06/revealed-the-rise-and-rise-of-populist-rhetoric

Lockwood, M. (2017). Right wing populism and climate change: Exploring the linkages. Political Studies Association Annual Conference, Erişim https://www.psa.ac.uk/sites/default/files/conference/papers/2017/Right%20wing%20populism%20and%20climate%20change.pdf

Mardin, Ş. (1991). Türk Modernleşmesi: Makaleler 4, İstanbul: İletişim.

Milletimiz Bizimle Birlikte Yeni Türkiye’yi, Yeni Anayasayı ve Başkanlık Sistemini İstiyor. Erişim: 18 Nisan 2019, https://www.tccb.gov.tr/haberler/410/32353/milletimiz-bizimle-birlikte-yeni-turkiyeyi-yeni-anayasayi-ve-baskanlik-sistemini-istiyor

Millî İradeye Herkesin Saygı Duyması Lazım. Erişim: 18 Nisan 2019, https://www.tccb.gov.tr/haberler/410/74834/mill-iradeye-herkesin-saygi-duymasi-lazim.html

Mishra, P. (2017). Hınç Çağında Siyaset: Aydınlanma'nın Karanlık Mirası (s.128-142). Büyük Gerileme: Zamanımızın Ruh Hali Üstüne Uluslararası Bir Tartışma (Heinrich Geiselberger Edt.). İstanbul: Metis.

Moffitt, B. (2016). The Global Rise of Populism Performance, Political Style, and Representation, California: Standford University Press.

Müller, J.W. (2017). Popülizm Nedir?. (Onur Yıldız Çev.) İstanbul: İletişim

O’Donnell, A. (2018). Neoliberalism, ambiguity and the rise of populist movements. International Journal of Social Economics, 45(7) ,1030-1041. doi:10.1108/IJSE-05-2017-0202

Oskay, Ü. (2014). Tek Kişilik Haçlı Seferleri, İstanbul: İnkılap.

Oynanan Oyunlara Karşı Milletimizle Omuz Omuza, Tarihî Bir Mücadele Verdik. Erişim: 16 Nisan 2019, https://www.tccb.gov.tr/haberler/410/77664/oynanan-oyunlara-karsi-milletimizle-omuz-omuza-tarih-bir-mucadele-verdik

Öztürk, A. (2015). İzlenimler AKP Türkiye'si, İstanbul: Gündoğan.

Platter, M. C. (2010). Populism, Pluralism, and Liberal Democracy. Journal of Democracy, 21(1).

Plattner, M. F. (2010). Democracy's Past and Future: Populism, Pluralism, and Liberal Democracy. Journal of Democracy 21(1), 81-92.

Polanyi, K. (2017). Büyük Dönüşüm: Çağımızın Siyasal ve Ekonomik Kökenleri (Ayşe Buğra Çev.). İstanbul: İletişim.

Pühringer, S., Ötsch, W.O. (2018) Neoliberalism and Right-wing Populism: Conceptual Analogies. Forum for Social Economics, 47(2), 193-203, doi:10.1080/07360932.2018.1451765

Saç, S. (2017). Front National: Radikal (Popülist) Sağdan (Ilımlı) Neo-Popülist Sağa. Mülkiye Dergisi, 41(1), 259-290.

Sánchez-Bayo, F., Wyckhuys, K.A.G. (2019). Worldwide decline of the entomofauna: A review of its drivers, Biological Conservation, 232, 8-27.

Schmitt, C. (2006). Parlamenter Demokrasinin Krizi, (Emre Zeybekoğlu Çev.). Ankara: Dost.

Skinner, G. (2018). Beyond Populism? Two Years After, Erişim: 12 Mart 2019, https://www.ipsos.com/en/beyond-populism-two-years-after

Taguieff, P. (1997), Le populisme et la science politique. Du mirage conceptuel aux vrais problèmes, Vingtième Siècle. Revue D’histoire, (56), 4-33. doi:10.2307/3770596.

Telek, A. (2017). Popülizme Karşı (III): Küresel Adalet İhtiyacı Işığında Hindistan ve Macaristan. Birikim Dergisi, Erişim http://www.birikimdergisi.com/guncel-yazilar/8550/populizme-karsi-iii-kuresel-adalet-ihtiyaci-isiginda-hindistan-ve-macaristan.

The Inaugural Address. Erişim: 17 Nisan 2019, https://www.whitehouse.gov/briefings-statements/the-inaugural-address

TMMOB İstanbul İl Koordinasyon Kurulu 3. Havalimanı Teknik Raporu, Aralık 2014, https://www.tmmob.org.tr/sites/default/files/3.havalimani_ikk_rapor_20141208.pdf

Toprak, Z. (1992). Popülizm ve Türkiye’deki Boyutları, (s. 41-65) Tarih ve Demokrasi - Tarık Zafer Tunaya’ya Armağan , İstanbul; Cem Yayınları.

Tunçer, S. (2018). Reinterpreting Crisis Communications in the Post-Truth Era. Moment Journal, 5(2), 368-382.

Türk Milleti Olarak Dünyaya Son Sözümüzü Henüz Söylemedik. Erişim: 16 Nisan 2019, https://www.tccb.gov.tr/haberler/410/87738/turk-milleti-olarak-dunyaya-son-sozumuzu-henuz-soylemedik.html

Türkiye, 1 yılda devreye giren üretim santralleri bakımından yeni bir rekora imza attı. Erişim: 13 Mart 2019, http://www.iha.com.tr/ankara-haberleri/turkiye-1-yilda-devreye-giren-uretim-santralleri-bakimindan-yeni-bir-rekora-imza-atti-1858769

twitter.com/rt_erdogan/status/264675211675332609

twitter.com/rt_erdogan/status/309308978544930816

twitter.com/rt_erdogan/status/475296968009609216

Visvizi, A. (2017). Querying the Migration-Populism Nexus: Poland and Greece in Focus, IED Discussion Paper, July 2017, Brussels: Institute of European Democrats.

Yanatma, S. (2018). Reuters Institute Digital News Report 2018: Turkey Supplementary Report. Reuters Institute for the Study of Journalism, Erişim: 8 Mart 2019, https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/sites/default/files/2018-